Jednym z obligatoryjnych elementów wyroku rozwodowego jest orzeczenie o winie małżonków. W toku postępowania rozwodowego sąd musi ustalić, które z małżonków ponosi winę za rozkład pożycia. Odstąpienie od orzekania o winie rozkładu pożycia może nastąpić wyłącznie na zgodne żądanie małżonków.
PRZYCZYNY ROZKŁADU POŻYCIA
Do zawinionych przyczyn rozkładu pożycia małżeńskiego zalicza się w szczególności:
- przemoc fizyczną,
- zaniedbywanie rodziny,
- uporczywe uchylanie się od pracy,
- zdradę małżeńską,
- alkoholizm,
- poniżanie godności małżonka,
- rażące zaniedbywanie obowiązków wobec dzieci,
- naganne traktowanie dzieci współmałżonka z poprzedniego małżeństwa,
- znieważanie rodziców współmałżonka,
- brak tolerancji dla odmiennych poglądów religijnych, politycznych czy społecznych współmałżonka.
W sytuacji, gdy rozpad małżeństwa wynika z nagannego zachowania jednego z małżonków, a polubowne rozwiązanie małżeństwa jest niemożliwe, orzeczenie rozwodu z orzekaniem o winie może okazać się jedynym słusznym wyjściem. Decyzja w tym zakresie jest kluczowa, ponieważ uznanie małżonka za wyłącznie winnego rozkładu pożycia niesie za sobą szereg konsekwencji.
KONSEKWENCJE ORZECZENIA ROZWODU Z WYŁĄCZNEJ WINY MAŁŻONKA
1. Dopuszczalność rozwiązania małżeństwa
Małżonkowi, który nie jest winny rozpadu pożycia przysługuje uprawnienie do odmowy udzielenia rozwodu. Orzeczenie rozwodu nie jest bowiem dopuszczalne, jeżeli żąda go małżonek wyłącznie winny rozkładu pożycia. Odmowa udzielenia rozwodu będzie jednak każdorazowo badana przez sąd pod kątem zgodności z zasadami współżycia społecznego.
2. Obowiązek alimentacyjny
Orzeczenie o winie rozkładu pożycia ma fundamentalne znaczenie dla powstania, zakresu oraz czasu trwania obowiązku alimentacyjnego między rozwiedzionymi małżonkami. Jeżeli winę w rozkładzie pożycia małżeńskiego poniosły obydwie strony, powództwo w zakresie alimentów na rzecz małżonka zostanie oddalone. Alimentów po orzeczeniu rozwodu może bowiem żądać od byłego małżonka tylko ten, kto nie został uznany wyłącznie winnym rozkładu pożycia.
Małżonek rozwiedziony, znajdujący się w niedostatku, który nie został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia, może żądać od drugiego małżonka rozwiedzionego dostarczania środków utrzymania w zakresie odpowiadającym usprawiedliwionym potrzebom uprawnionego oraz możliwościom zarobkowym i majątkowym małżonka winnego. Ponadto, w sytuacji gdy rozwód pociąga za sobą jedynie istotne pogorszenie sytuacji materialnej małżonka niewinnego (nie zaś niedostatek), a jeden z małżonków został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia, małżonek niewinny może żądać od niego przyczyniania się w odpowiednim zakresie do zaspokajania usprawiedliwionych potrzeb małżonka niewinnego.
3. Wyłączenie od dziedziczenia
Jeżeli w toku postępowania rozwodowego dojdzie do śmierci jednego z małżonków, istnieje możliwość wyłączenia od dziedziczenia współmałżonka, które może nastąpić w wyniku wytoczenia odrębnego powództwa. Sąd wówczas podda ocenie zasadność żądania orzeczenia o winie. Chodzi zarówno o sytuację, gdy spadkodawca wystąpił w sprawie o rozwód w roli powoda i żądał orzeczenia rozwodu z winy małżonka, jak również, gdy będąc pozwanym, również domagał się orzeczenia rozkładu pożycia z winy małżonka albo wyraził zgodę na rozwód z winy powoda.
4. Wpływ na orzeczenie władzy rodzicielskiej i kontaktach z małoletnimi dziećmi
Stwierdzenie winy małżonka nakłada na sąd obowiązek dokładnego zbadania, czy małżonek uznany za winnego rozkładu pożycia, po rozwodzie będzie należycie sprawował władzę rodzicielską. Rozstrzygnięcie w przedmiocie winy małżonka w rozpadzie pożycia będzie stanowić istotny element decyzyjny sądu, niemniej jednak kluczowe znaczenie w tym zakresie będzie miała zasada dobra dziecka.
5. Podział majątku
Orzeczenie o winie rozkładu pożycia może mieć znaczenie przy ustalaniu nierównych udziałów w majątku wspólnym, w sytuacji gdy z zawinionym postępowaniem małżonka łączy się brak przyczynienia się z jego strony do powstania majątku wspólnego.
PODSUMOWANIE
Postępowanie rozwodowe, w toku którego małżonkowie nie zgadzają się co do tego który z nich ponosi winę za rozpad małżeństwa z reguły jest skomplikowane, czasochłonne i obciążające psychicznie, dlatego warto skonsultować się z adwokatem specjalizującym się w sprawach rozwodowych, który pomoże w obraniu kompleksowej strategii procesowej oraz zgromadzeniu niezbędnego materiału dowodowego, już na etapie sporządzania pozwu rozwodowego, a następnie będzie reprezentował Klienta przed sądem.
Więcej informacji na temat kwestii związanych z prawem rodzinnym znajdziesz na naszym blogu: